Toplumsal TVBağımsız görüş, analiz ve düşünce
Ana Sayfa/Ekonomi
Köşe Yazısı

TEK HİSSE (%99) İLE 1,1 TRİLYON TL'LİK FON TOPLAMA İDDİASI. 131 FON TASFİYEYE NASIL GİTTİ?

Sevginaz Hamevioğlu, SPK'nın 131 yatırım fonuna ilişkin tasfiye kararını ve denetim sorularını inceliyor; doğrulanmamış iddiaları resmi kayıtlarla karşılaştırıyor.

TEK HİSSE (%99) İLE 1,1 TRİLYON TL'LİK FON TOPLAMA İDDİASI. 131 FON TASFİYEYE NASIL GİTTİ? - Sevginaz Hamevioğlu · Yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel
TEK HİSSE (%99) İLE 1,1 TRİLYON TL'LİK FON TOPLAMA İDDİASI. 131 FON TASFİYEYE NASIL GİTTİ? - Sevginaz Hamevioğlu · Yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel

Türkiye'de 17 Eylül 2026 günü sermaye piyasasında büyük bir toplu tasfiye kararı alındı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS'ta işlem gören fonlarının alım satımını durdurdu. SPK, kararın gerekçesini piyasanın güvenilir ve istikrarlı işleyişi ile yatırımcı haklarının korunması olarak açıkladı.

SPK bültenindeki listede 131 fon ve bunların içinde Tera Portföy'e ait altı fon bulunuyor. Fonların toplam büyüklüğünün 826 milyar TL, Tera payının 538,31 milyar TL olduğu hesapları bu bültende yer almıyor. SPK'nın 23 Eylül 2026 açıklamasına göre karar 455 bin 758 tekil yatırımcıyı doğrudan ilgilendiriyor. Bu küçük bir fonun batması değil, bir fon ekosisteminin çökmesi.

TLY VE TMV NE DEMEK?

Krizin merkezindeki şirketlerden biri Tera Portföy. SPK'nın güncellenmiş tasfiye listesinde şirketin altı fonu bulunuyor; bunlardan biri TLY kodlu Birinci Serbest Fon. Gönderilen metinde birlikte sayılan TMV, TMM, T3B, TRU ve DOH kodları bu altı fonluk listede yer almıyor.

Serbest fon kanunen sadece nitelikli yatırımcıya satılabilir. En az 1 milyon TL finansal varlığı olan ve riski bildiğini imzalayan kişiye. Tera bu imzayı aldı ve kanunun sağladığı esnekliği sonuna kadar kullandı. Portföy yoğunlaşmasına ilişkin sınırların bu fonun türüne ve izahnamesine nasıl uygulandığı ayrıca incelenmelidir. TLY portföyünde tek hisse oranının %99'a ulaştığı iddiası, burada atıf yapılan SPK tasfiye bültenleriyle doğrulanmıyor.

Bağlantılı hisselerin krediyle toplandığı ve fiyatların şişirildiği iddiaları incelenmelidir. Getirinin kâğıt üzerinde %17.000'lere çıktığı savı da dönemsel fon verileriyle ortaya konmalıdır. TLY için KAP'a bildirilen katılma payı iade ödemelerindeki temerrüt, likidite sorununa ilişkin somut bir açıklamadır.

ELDEN VE SİSTEM ÜZERİNDEN: İKİ KANALLI TOPLAMA İDDİASI

Dosyayı AKP’li ağızların “Sıradan kötü yönetim” iddiasından ayıran husus burada başlıyor. İddianın SPK bülteninde resmi bir dayanağı olmadığını söylemek gerekir. SPK'nın 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleri elden para toplandığını tespit etmiyor; bültenlerin gerekçesini "yoğunlaşma ihlali ve temerrüt" diye aktarmak da doğru değil.

Yazarın atıf yaptığı mağdur ifadeleri ve CİMER şikayetlerine göre, paranın bir kısmının TEFAS dışından, elden toplandığı iddia ediliyor. İddiaya dayanak gösterilen banka dekontları, MKK kayıtları ve yazışmalar gönderilen dosyada bulunmadığı için bağımsız biçimde doğrulanamadı.

SPK'nın resmi tasfiye usulü MKK'daki yatırımcı hesapları ve katılma payları için mutabakat öngörüyor. Elden verildiği öne sürülen tutarlar varsa bunların hukuki durumunun ayrıca açıklığa kavuşturulması gerekir. SPK'nın açıkladığı tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758'dir.

Yazar, henüz doğrulama olanağı bulunmayan şu üç örneği aktarıyor: Birincisi, Ankara ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılıklarına verilen dilekçelerde "Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu TEFAS'ta X miktar gözüküyor, X miktar da elden alındı, dekont verilmedi" beyanları. İkincisi, mağdurların noter tasdikiyle savcılığa sunduğu "fon limiti doldu, elden getirirsen ekleriz" içerikli yazışmalar. Üçüncüsü ve en somutu, kişinin bankadan 1 milyon lira çekip aynı gün şubeye girmesine rağmen Merkezi Kayıt Kuruluşu MKK'da 500 bin liralık alım gözükmesi. Aradaki farkın izi yok. Bu tür bir uyumsuzluk varsa yetkili kurumlarca incelenmelidir.

SPK, tasfiye sürecini yürütmek üzere Tera fonlarında İş Bankası'nı, diğer altı şirketin fonlarında Ziraat Bankası'nı görevlendirdi. Elden verildiği öne sürülen tutarların nasıl geri istenebileceği, somut belge ve yetkili mercilerin değerlendirmesine bağlıdır.

SPK 131 FON OLANA KADAR NEDEN BEKLEDİ?

Bütün sorunun düğümlendiği soru: SPK'nın portföy dağılım raporları üzerinden hangi uyarıları aldığı ve ne zaman harekete geçtiği açıklanmalı. Yoğunlaşma iddiası ne zaman ve nasıl incelendi?

Gönderilen metindeki portföy yöneticisine yönelik iki yıllık işlem yasağı ve lisans iptali iddiasına dayanak olan karar dosyada yer almıyor. Böyle bir karar varsa, denetim sürecinde nasıl değerlendirildiği açıklanmalıdır.

İkinci kırmızı ışık getirideydi. Bazı Tera fonlarında olağanüstü getiri olduğu savı dönemsel fon verileriyle incelenmeli. Olağanüstü fiyat hareketleri karşısında hangi denetim işlemlerinin yapıldığı kamuoyuna açıklanmalıdır.

PUSULA'DAN TERA'YA BULAŞICILIK

Krizde Pusula Portföy de tasfiye kapsamına alınan şirketlerden biri. Pusula fonlarının ödeme durumu ve bağlantılı hisselerin fiyat hareketleri ilgili KAP bildirimleriyle ayrı ayrı incelenmelidir.

Tera Portföy, TLY fonunun katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu KAP'a açıkladı. Diğer fonların durumu bu açıklamadan ayrı değerlendirilmeli. Tasfiye kapsamındaki yatırımcıların ödeme takvimi açıklıkla duyurulmalıdır.

SPK, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, Pardus, Bulls ve A1 Capital şirketlerinin belirlenen fonlarını tasfiyeye aldı; şirketlerin kendisini kapatmadı. Bu toplu kararın nedenleri ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır.

SONUÇ: DENETİMSİZ BÜYÜMENİN FATURASI

Bu dosya bir fonun batması dosyası değil, bir denetim modelinin çökmesi dosyasıdır. Serbest fon statüsünün ve yatırımcı niteliğine ilişkin kuralların nasıl uygulandığı, ilgili fon izahnameleri ve portföy raporlarıyla denetlenmelidir.

1,10 trilyon lira toplandığı iddiası; SPK'nın açıkladığı 455 bin 758 tekil yatırımcı. Bu rakamlar KAP'ta birer satır değil, "risksiz" diye para piyasası fonu sanan insanların birikimi. Denetim uyurken veya uyutulurken, fatura her zaman olduğu gibi en alttaki vatandaşa kesildi.

FON VURGUNU NEREYE KADAR UZANIR

Hazine ve Maliye Bakanı'nın uyarıları, savcılık yazışmaları ve MSCI'nin değerlendirmeleriyle ilgili iddialar kamuya açık belgeleriyle ortaya konmalı. Gönderilen dosyada bu iddiaları doğrulayacak belgeler bulunmuyor.

MB, Cumhuriyet Başsavcılığı gibi kudretli iradeler devreye girdiği halde soygun, vurgun düzeni devam ediyorsa, çok daha etkili ve yetkili karar verici iradeler devreye girmiş olabilir mi? Denetleme görevi verilenlerin ihmali var mı, vurgundan nemalanmış veya ortakları olabilirler mi? SPK, BDDK, BİST, TCMB. MASAK gibi sorumlu kurumların başkan, yönetim kurulu üyeleri, bürokratlarının tamamı Erdoğan’ın atadığı ehliyetsiz, liyakatsiz, AKP’ye bağlı görevliler. Doğrulanabilen resmi kaynaklar: SPK 17.09.2026 tarihli 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleri; SPK 23.09.2026 tarihli tekil yatırımcı açıklaması; KAP 17.09.2026 tarihli TLY temerrüt bildirimi. Savcılık dilekçeleri bu yayın dosyasında bulunmuyor.

Sevgiyle ve saygıyla

Not: Temerrüt, bir ödeme yükümlülüğünün vadesinde yerine getirilmemesidir. Tera Portföy, TLY kodlu fonun katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu KAP'a bildirdi. Bu bildirim, listedeki tüm fonlar için yapılmış bir açıklama değildir.